บอจ 5 คืออะไร ใครต้องยื่น ยื่นเมื่อไรและขอเอกสารได้ที่ไหน

บอจ.5 เป็นเอกสารที่เจ้าของบริษัทจำกัดต้องเจอทุกปี แต่หลายคนกลับไม่รู้ว่าต้องยื่นจนกระทั่งระบบยื่นงบการเงินไม่ยอมให้ไปต่อ เพราะบอจ.5คือบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นที่กฎหมายบังคับให้ส่งต่อนายทะเบียน และยังเป็นเอกสารที่ธนาคารกับคู่ค้าขอดูบ่อยที่สุดเอกสารหนึ่ง บทความนี้สรุปทุกเรื่องที่ต้องรู้แบบกระชับ ตั้งแต่ความหมาย ข้อมูลที่ต้องกรอก กำหนดยื่น ไปจนถึงวิธีขอเอกสาร

บอจ.5 คืออะไร?

บอจ.5 คือ แบบฟอร์ม "สำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น" ที่บริษัทจำกัดใช้รายงานข้อมูลผู้ถือหุ้นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) โดย "บอจ." เป็นรหัสชุดแบบฟอร์มของบริษัทจำกัด ส่วนเลข 5 คือแบบที่ใช้สำหรับรายชื่อผู้ถือหุ้น ไม่ว่าจะเขียนว่า บอจ.5, บอจ 5 หรือ บอจ5 ก็หมายถึงเอกสารเดียวกัน

หน้าที่นี้มาจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1139 ที่กำหนดให้กรรมการส่งรายชื่อผู้ถือหุ้น ณ วันประชุมสามัญ รวมถึงรายชื่อผู้ที่พ้นจากการเป็นผู้ถือหุ้นตั้งแต่การประชุมครั้งก่อน ไปยังนายทะเบียนอย่างน้อยปีละครั้ง

พูดง่าย ๆ ว่า บอจ.5 ตอบคำถามเดียวคือ "ใครเป็นเจ้าของบริษัทนี้ และถือหุ้นคนละเท่าไร"

ใน บอจ.5 มีข้อมูลอะไรบ้าง?
ชื่อและเลขทะเบียนนิติบุคคลของบริษัท
วันที่ของข้อมูล ซึ่งปกติคือวันประชุมสามัญผู้ถือหุ้นประจำปี
ทุนจดทะเบียน จำนวนหุ้น และมูลค่าต่อหุ้น
จำนวนผู้ถือหุ้นทั้งหมด
รายละเอียดผู้ถือหุ้นแต่ละราย เช่น ชื่อ เลขบัตรประชาชน สัญชาติ ที่อยู่ จำนวนหุ้น มูลค่าที่ชำระแล้ว และเลขหมายหุ้น (หากผู้ถือหุ้นเป็นนิติบุคคล จะใช้ข้อมูลของนิติบุคคลนั้นแทน)
รายชื่อผู้ที่พ้นจากการเป็นผู้ถือหุ้นในรอบปี (ถ้ามี)
บอจ.5 เอาไปใช้ทำอะไร?
เปิดบัญชีและขอสินเชื่อธนาคาร ธนาคารต้องรู้ว่าใครคือเจ้าของที่แท้จริงของบริษัท ตามกระบวนการรู้จักลูกค้า (KYC) และป้องกันการฟอกเงิน
ขึ้นทะเบียนคู่ค้าและประมูลงาน องค์กรขนาดใหญ่ใช้ตรวจโครงสร้างผู้ถือหุ้นก่อนทำสัญญา
ติดต่อหน่วยงานรัฐ ใบอนุญาตบางประเภทต้องแสดงสัดส่วนผู้ถือหุ้นไทยและต่างชาติ
ร่วมลงทุนหรือซื้อขายกิจการ นักลงทุนใช้ตรวจสอบว่าใครถือหุ้นเท่าไรก่อนตัดสินใจ
บอจ.5 ต่างจากหนังสือรับรองบริษัทอย่างไร?

สองเอกสารนี้มักถูกขอคู่กันจนหลายคนเข้าใจว่าเป็นเรื่องเดียวกัน แต่ทำหน้าที่ต่างกันชัดเจน

บอจ.5 บอกว่า "ใครเป็นเจ้าของ" บริษัทเป็นผู้จัดทำแล้วยื่นต่อ DBD และต้องยื่นทุกปี
หนังสือรับรองบริษัท บอกว่า "บริษัทมีตัวตนจริง และใครมีอำนาจลงนาม" DBD เป็นผู้ออกให้ ไม่ต้องยื่น ขอคัดเมื่อต้องใช้
สมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น คือต้นฉบับที่บริษัทเก็บไว้เองที่สำนักงานใหญ่ บันทึกประวัติการโอนหุ้นทั้งหมด และเป็นแหล่งข้อมูลที่ใช้กรอก บอจ.5
ธุรกิจแบบไหนต้องยื่น บอจ.5?
บริษัทจำกัด ต้องยื่นทุกแห่ง ทุกปี แม้ผู้ถือหุ้นไม่เปลี่ยนแปลงเลยก็ตาม
ห้างหุ้นส่วนจำกัด และห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล ไม่ต้องยื่น เพราะไม่ได้แบ่งทุนเป็นหุ้น
บริษัทมหาชนจำกัด ไม่ใช้ บอจ.5 แต่ใช้แบบ บมจ.006 แทน ภายใน 1 เดือนนับจากวันประชุมสามัญประจำปี
ต้องยื่น บอจ.5 เมื่อไร?

ต้องยื่น ภายใน 14 วันนับจากวันประชุมสามัญผู้ถือหุ้นประจำปี โดยไม่นับวันประชุมเป็นวันแรก ซึ่งการประชุมสามัญปกติต้องจัดภายใน 4 เดือนหลังปิดรอบบัญชี

ตัวอย่าง: บริษัทปิดบัญชีวันที่ 31 ธันวาคม 2568 และจัดประชุมสามัญวันที่ 28 เมษายน 2569 ต้องยื่น บอจ.5 ไม่เกินวันที่ 12 พฤษภาคม 2569 และยื่นงบการเงินไม่เกินวันที่ 28 พฤษภาคม 2569

ควรจำลำดับงานประจำปีไว้ว่า ประชุมสามัญ → ยื่น บอจ.5 → ยื่นงบการเงิน → ยื่น ภ.ง.ด.50 เพราะระบบ DBD จะเปิดให้ยื่นงบการเงินได้หลังจากยื่น บอจ.5 แล้วเท่านั้น หาก บอจ.5 ล่าช้า งานถัดไปทั้งหมดก็จะล่าช้าตาม

ผู้ถือหุ้นเปลี่ยนระหว่างปีต้องยื่นใหม่ไหม? กฎหมายบังคับเพียงปีละครั้ง แต่ต้องบันทึกการโอนหุ้นลงสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นทันที และสามารถยื่น บอจ.5 ฉบับอัปเดตก่อนรอบปกติได้ ซึ่งควรทำเมื่อต้องใช้เอกสารกับธนาคารหรือคู่ค้า

วิธียื่น บอจ.5 ออนไลน์ผ่าน DBD e-Filing

การยื่น บอจ.5 ทำออนไลน์ได้ทั้งหมด ไม่มีค่าธรรมเนียม

สิ่งที่ต้องเตรียม: Username (เลขทะเบียนนิติบุคคล) และรหัสผ่าน DBD e-Filing, รายงานการประชุมสามัญ, สมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นฉบับล่าสุด และข้อมูลผู้ถือหุ้นแต่ละราย

ขั้นตอนโดยสรุป

เข้าเว็บไซต์ efiling.dbd.go.th แล้ว Login ด้วยเลขทะเบียนนิติบุคคล
เลือกเมนูเตรียมข้อมูลบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นแบบออนไลน์ แล้วเพิ่มบัญชีรายชื่อใหม่
กรอกข้อมูลบริษัท วันประชุม และข้อมูลผู้ถือหุ้นทีละรายจนครบ แล้วบันทึก
ไปที่เมนูนำส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น เลือกรายการที่บันทึกไว้ ติ๊กรับรองข้อมูล แล้วกดนำส่ง
ตรวจสถานะในเมนูประวัติการนำส่ง หากขึ้นว่า "รับแจ้งแล้ว" แปลว่ายื่นสำเร็จ

บริษัทที่มีผู้ถือหุ้นจำนวนมากสามารถเตรียมข้อมูลเป็นไฟล์แทนการกรอกทีละรายได้

บอจ.5 ขอได้ที่ไหน?

ฉบับของบริษัทตัวเอง (ฟรี) Login เข้า DBD e-Filing ไปที่เมนูประวัติการนำส่งและพิมพ์แบบ เลือกบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) แล้วดาวน์โหลดเป็นไฟล์ PDF

ฉบับที่ DBD รับรองสำเนา ใช้เมื่อธนาคาร หน่วยงานรัฐ หรือการประมูลงานต้องการเอกสารที่นายทะเบียนรับรอง ขอได้ผ่านบริการออนไลน์ DBD e-Service โดยค้นหาด้วยเลขทะเบียนนิติบุคคล 13 หลัก เลือกช่องทางรับเอกสาร และชำระค่าธรรมเนียม หรือติดต่อที่สำนักงานพัฒนาธุรกิจการค้าและสำนักงานพาณิชย์จังหวัด

5 จุดที่กรอก บอจ.5 ผิดบ่อย
ผลรวมหุ้นไม่เท่ากับจำนวนหุ้นที่จดทะเบียน ทำให้ระบบไม่ยอมให้นำส่ง
ลืมใส่ผู้ที่พ้นจากการเป็นผู้ถือหุ้น ทั้งที่กฎหมายกำหนดให้ต้องแจ้ง
ข้อมูลไม่ตรงกับสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้น เช่น โอนหุ้นแล้วแต่ไม่ได้ลงสมุด
เลขหมายหุ้นซ้ำหรือขาดช่วง มักเกิดหลังการโอนหุ้นหรือเพิ่มทุน
ใช้วันที่ผิด ข้อมูลต้องเป็น ณ วันประชุมสามัญ ไม่ใช่วันที่กดยื่น
ไม่ยื่น บอจ.5 หรือยื่นช้า มีโทษอย่างไร?

การไม่ส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นถือเป็นความผิดที่ต้องชำระค่าปรับเป็นพินัย ทั้งบริษัทและกรรมการอาจถูกปรับได้สูงสุดฝ่ายละไม่เกิน 50,000 บาท โดยยอดจริงขึ้นอยู่กับที่นายทะเบียนกำหนด และที่หนักกว่านั้นคือระบบจะยังไม่ให้ยื่นงบการเงิน ซึ่งอาจทำให้โดนค่าปรับงบการเงินล่าช้าซ้อนอีกชั้น

สรุป

บอจ.5 คือบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นที่บริษัทจำกัดทุกแห่งต้องยื่นต่อ DBD ภายใน 14 วันหลังประชุมสามัญประจำปี เป็นเอกสารที่ยืนยันว่าใครเป็นเจ้าของบริษัท และเป็นด่านแรกก่อนยื่นงบการเงิน การอัปเดตสมุดทะเบียนผู้ถือหุ้นให้ตรงตลอดปี และจดวันครบกำหนดไว้ล่วงหน้า จะช่วยให้ยื่นได้ทันเวลาโดยไม่เสียค่าปรับ