ภพ20 คืออะไร รู้จักใบทะเบียน VAT ที่ผู้ประกอบการต้องมี

ภ.พ.20 คือเอกสารที่ผู้ประกอบการหลายคนมักถูกคู่ค้าขอดูเมื่อเริ่มทำธุรกิจกับองค์กรขนาดใหญ่ เพราะภ.พ.20เป็นหลักฐานยืนยันว่ากิจการได้จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) กับกรมสรรพากรเรียบร้อยแล้ว หลายคนยังสับสนว่า ภ.พ.20 กับการจด VAT เป็นเรื่องเดียวกันหรือไม่ ได้มาอย่างไร และต้องเก็บรักษาอย่างไร บทความนี้สรุปทุกเรื่องที่ควรรู้แบบกระชับ เข้าใจได้ในครั้งเดียว

ภ.พ.20 คืออะไร?

ภ.พ.20 หรือ "ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม" คือ เอกสารที่กรมสรรพากรออกให้หลังจากอนุมัติคำขอจดทะเบียน VAT ของผู้ประกอบการแล้ว เพื่อรับรองว่ากิจการนั้นมีสถานะเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มตั้งแต่วันที่ระบุในเอกสาร

พูดง่าย ๆ คือ การจด VAT คือ "กระบวนการ" ส่วน ภ.พ.20 คือ "ผลลัพธ์" ที่ได้รับหลังกระบวนการนั้นสำเร็จ ผู้ประกอบการที่มีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาทต่อปีต้องจด VAT และจะได้รับ ภ.พ.20 ตามมา

ในใบ ภ.พ.20 มีข้อมูลอะไรบ้าง?
เลขประจำตัวผู้เสียภาษี บุคคลธรรมดาใช้เลขบัตรประชาชน ส่วนนิติบุคคลใช้เลขทะเบียนนิติบุคคล
ชื่อผู้ประกอบการ ชื่อบุคคลหรือนิติบุคคลที่จด VAT
ชื่อสถานประกอบการ ระบุว่าเป็นสำนักงานใหญ่หรือสาขา
ที่อยู่สถานประกอบการ ตามที่แจ้งไว้กับกรมสรรพากร
วันที่เริ่มเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน ซึ่งเป็นวันที่เริ่มมีหน้าที่เรียกเก็บและนำส่ง VAT

กิจการที่มีหลายสาขาจะได้รับ ภ.พ.20 แยกครบทุกสถานประกอบการ

ภ.พ.20 สำคัญกับธุรกิจอย่างไร?
ออกใบกำกับภาษีได้อย่างถูกต้อง เรียกเก็บ VAT 7% จากลูกค้า และนำภาษีซื้อมาเครดิตได้
สร้างความน่าเชื่อถือ คู่ค้าและองค์กรใหญ่มักตรวจสถานะ VAT ก่อนตกลงทำธุรกิจ
ใช้ประกอบการขอสินเชื่อ ธนาคารมักขอ ภ.พ.20 เพื่อยืนยันว่ากิจการดำเนินธุรกิจจริงและอยู่ในระบบภาษี
เป็นคุณสมบัติในการประมูลงาน โครงการภาครัฐและบริษัทขนาดใหญ่หลายแห่งกำหนดให้ผู้เสนอราคาต้องจด VAT
เอกสารที่ใช้ขอ ภ.พ.20

ก่อนจะได้ ภ.พ.20 ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มก่อน โดยเตรียมเอกสารหลักดังนี้

บุคคลธรรมดา แบบ ภ.พ.01 และ ภ.พ.01.1, สำเนาบัตรประชาชน, หลักฐานสถานที่ตั้ง (สัญญาเช่าหรือหนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่), แผนที่สถานประกอบการโดยสังเขป

นิติบุคคล แบบ ภ.พ.01 และ ภ.พ.01.1, สำเนาบัตรประชาชนกรรมการผู้มีอำนาจ, หนังสือรับรองบริษัท, แผนประกอบธุรกิจ, หลักฐานสถานที่ตั้ง และแผนที่สถานประกอบการ

หมายเหตุ: หากสถานประกอบการอยู่ในคอนโดมิเนียม ต้องแนบหนังสือรับรองจากนิติบุคคลอาคารชุดว่าใช้ประกอบการค้าได้ และหากมอบอำนาจให้ผู้อื่นยื่นแทน ต้องแนบหนังสือมอบอำนาจติดอากรแสตมป์

ขอ ภ.พ.20 ได้ที่ไหน?

ยื่นคำขอจด VAT ได้ 2 ช่องทาง คือ ยื่นออนไลน์ผ่านเว็บไซต์กรมสรรพากร (rd.go.th) หรือ ยื่นแบบกระดาษ ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ (กรุงเทพฯ) หรือสำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขา (ต่างจังหวัด) ตามที่ตั้งสถานประกอบการ กิจการที่มีหลายสาขาให้ยื่นเพียงแห่งเดียวในพื้นที่ของสำนักงานใหญ่

หลังคำขอได้รับอนุมัติ กรมสรรพากรจะส่ง ภ.พ.20 ทางไปรษณีย์ ใช้เวลาประมาณ 45–60 วัน ระหว่างรอสามารถใช้แบบ ภ.พ.01 ไปพลางก่อนได้

ได้ ภ.พ.20 แล้ว ต้องติดแสดงที่ไหน?

กฎหมายกำหนดให้ติดแสดง ภ.พ.20 ในที่เปิดเผยและมองเห็นได้ง่าย ณ สถานประกอบการตามที่อยู่ที่จดทะเบียนไว้ เช่น หลังเคาน์เตอร์ จุดรับชำระเงิน หรือแผนกต้อนรับ หากไม่ติดแสดงมีโทษปรับไม่เกิน 5,000 บาท

กิจการหลายสาขาต้องติดใบของแต่ละสาขา ห้ามใช้สำเนาของสำนักงานใหญ่แทน
เปิดสาขาใหม่ต้องแจ้งกรมสรรพากรล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 15 วัน เพื่อขอ ภ.พ.20 ของสาขานั้น
ร้านออนไลน์หรือฟรีแลนซ์ที่ใช้บ้านเป็นสถานประกอบการ ก็ต้องติดแสดงที่บ้านเช่นกัน

Tip: ควรสแกน ภ.พ.20 เก็บเป็นไฟล์ PDF ไว้ด้วย เพราะลูกค้าองค์กรมักขอสำเนาตอนขึ้นทะเบียนคู่ค้า จะได้ส่งให้ได้ทันทีโดยไม่ต้องถอดใบจริงออกจากกรอบ

ภ.พ.20 หายหรือชำรุด ทำอย่างไร?

ให้ยื่นแบบ ภ.พ.04 เพื่อขอใบแทน ภายใน 15 วันนับจากวันที่ทราบเหตุ ที่สำนักงานสรรพากรที่จด VAT ไว้ โดยมีขั้นตอนดังนี้

กรณีใบหาย ให้แจ้งความที่สถานีตำรวจก่อนเพื่อใช้เป็นหลักฐาน
กรอกแบบ ภ.พ.04 จำนวน 3 ฉบับ ระบุว่าเป็นใบของสำนักงานใหญ่หรือสาขาใด
ยื่นพร้อมเอกสารประกอบ เช่น ใบแจ้งความหรือใบที่ชำรุด สำเนาบัตรประชาชน และหนังสือรับรองบริษัท (กรณีนิติบุคคล)
เก็บสำเนา ภ.พ.04 ไว้แสดงชั่วคราวระหว่างรอใบแทน แล้วติดใบแทนทันทีเมื่อได้รับ
สรุป

ภ.พ.20 คือใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มที่ยืนยันสถานะผู้ประกอบการจด VAT อย่างถูกต้อง มีผลต่อทั้งการออกใบกำกับภาษี ความน่าเชื่อถือ การขอสินเชื่อ และการประมูลงาน ผู้ประกอบการควรเตรียมเอกสารให้ครบตั้งแต่ขั้นตอนยื่นจด VAT ติดแสดงใบให้ถูกต้องทุกสถานประกอบการ และรีบขอใบแทนเมื่อสูญหาย เพื่อหลีกเลี่ยงค่าปรับที่ไม่จำเป็น